De virtuele desktop: het einde van een tijdperk?

 Door Ferry Stelte

Waar organisaties voorheen een virtuele desktop vanuit hun datacentrum aanboden omdat dat een ‘ware pc ervaring’ zou nabootsen en applicaties veilig gebruikt konden worden, zijn er nu tal van betere alternatieven beschikbaar.

Login Consultants virtuele desktop

Met de komst van Windows 10 lijkt Microsoft definitief een andere weg ingeslagen. Niet langer is voor hen het desktop OS leidend, maar ligt de focus op de clouddiensten die zij aanbiedt. Windows 10 zou je daarom, wellicht ietwat oneerbiedig, als platform kunnen beschouwen vanaf waar applicaties worden aangeboden. Eenzelfde trend zie je terug in het toenemende gebruik van Chromebooks binnen organisaties. Dit heeft gevolgen voor de wijze waarop werkplekken en -pakketten worden aangeboden.

In het verleden gebruikten organisaties veelal virtuele desktop oplossingen om hun medewerkers desktops en applicaties gecentraliseerd aan te bieden. Zij deden dit vooral om te voorkomen dat bedrijfskritische data op één plek zou komen te staan waar het vatbaar zou kunnen zijn voor diefstal of zoek zou kunnen raken.

De virtuele desktop werd (en wordt!) doorgaans in drie verschillende smaken aangeboden:

  • Hosted Shared Desktop: deze oplossing draait op basis van het Microsoft Windows Server OS en wordt veelal een Remote Desktop Server of Termial Server genoemd. Bij deze oplossing werken meerdere mensen op dezelfde server en kunnen geen individuele wijzigingen worden doorgevoerd. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld geen eigen applicaties installeren of verwijderen. Er is sprake van een veel op één relatie: verschillende eindgebruikers werken op één virtuele desktop.
  • Nonpersistent Hosted Virtual Desktop: Deze oplossing faciliteert een één op één relatie met de eindgebruiker. Dus één medewerker die inlogt op één virtuele desktop. De nonpersistant variant is  gebaseerd op het Microsoft Windows Desktop OS (zoals bijvoorbeeld Windows 7). Nadat een medewerker uitlogt wordt de desktop weer teruggezet naar de originele staat, ongeacht de wijzigingen die de gebruiker tijdens zijn/haar sessie heeft doorgevoerd. Deze desktops worden daarom vaak op willekeurige basis toegewezen aan medewerkers.
  • Persistent Hosted Virtual Desktop: Ook dit is een oplossing met een één op één relatie tussen desktop en eindgebruiker. Echter, het verschil met de nonpersistant variant is dat wanneer de medewerker uitlogt van deze desktop de eventuele wijzigingen die hij/zij heeft doorgevoert wel behouden blijven. Deze desktops worden over het algemeen toegewezen per specifieke eindgebruiker.

Laat ik vooropstellen dat ik, los van hele specifieke use cases, nooit wat gevoeld heb voor de nonpersistant variant omdat deze oplossing prima te ondervangen is met een hosted shared desktop oplossing. Voor de persistant variant zijn use cases te bedenken die wel degelijk hout snijden, denk bijvoorbeeld aan ontwikkelaars of BI’ers. Dat gezegd hebbende, voorzie ik dat de markt voor hosted virtual desktops de komende jaren verder zal slinken. Als voornaamste reden zie ik de eerder genoemde opkomst van app/cloud based operating systems die geschikt zijn voor meerdere devices, zoals bijvoorbeeld Windows 10.

Nu in zwang: Modern Device Management (MDM)

De markt beweegt zich meer en meer richting ‘Modern Device Management (MDM).’ Modern Device Management is eigenlijk een verzamelnaam voor producten die het mogelijk maken om werkplekken op basis van Windows OS of een ander OS (zoals Android, iOS of MacOS) te beheren. Hieronder vallen ook de applicaties die op de verscheidene devices gebruikt worden. Zo kan de beheerder bijvoorbeeld configureren hoe met de data van bepaalde applicaties wordt omgesprongen, bepaalde specifieke functies blokkeren etc. Waar voorheen met MDM vooral werd geprobeerd om de gebruikservaring van de eigen apparaten in te perken – of in ieder geval in lijn met de geldende policies te houden – stelt MDM medewerkers tegenwoordig in staat om bedrijfsapplicaties en -data in alle vrijheid op hun eigen apparaten te gebruiken, zonder dat de organisatie de controle over die applicaties en data uit handen geeft.

De virtuele werkplek van de toekomst

Is er in deze moderne wereld dan nog wel plek voor de hosted shared desktop en de hosted virtual desktop oplossingen? Het korte antwoord: nee, voor een groot deel zullen deze oplossingen geleidelijk verdwijnen.

Wat betreft de hosted shared desktop: tuurlijk, er zullen altijd bedrijven blijven die grote remote desktop server farms hebben staan waar eindgebruikers op werken. Echter, voor het grootste deel van de bedrijven zal een hosted shared desktop oplossing voornamelijk nog worden toegepast voor het remediëren van applicaties. Oftewel, het publiceren van (taak)relevante applicaties aan medewerkers die zij onafhankelijk van het OS kunnen gebruiken. Door applicaties los te koppelen van het OS kunnen werkplekken bijvoorbeeld ook veel sneller worden voorzien van de meest recente versies van Windows 10. Dit omdat niet telkens wanneer er halfjaarlijks een nieuwe versie van Windows 10 uitkomt de hele lijst van applicaties opnieuw getest hoeft te worden.

In de persistant variant zie ik daarentegen nog wel use cases. Bijvoorbeeld voor ontwikkelaars of BI’ers die veel connectiviteit moeten hebben met SQL back ends. Voor hen zal het vermoedelijk nog wel nodig zijn om een desktop in het datacentrum te hebben draaien. De toepassing van de nonpersistant variant zie ik echter somberder in. De belofte van een ‘ware pc ervaring’ via het datacentrum zal nooit waargemaakt kunnen worden. Niet in de laatste plaats omdat je standalone laptop of pc simpelweg meer resources tot zijn beschikking heeft dan de virtuele pc vanuit het datacentrum kan leveren. Dit bovendien ook nog eens tegen lagere kosten.

Conclusie

Kunnen we de nonpersistant hosted virtual desktops dan volledig afschrijven? Niet per se, al geloof ik ondermeer vanwege de kosteneffectiviteit meer in een terminal server omgeving voor een dergelijke oplossing. Ook worden in een terminal server omgeving bepaalde resources zoals het geheugen en de CPU beter ingezet. Ongetwijfeld zullen er nog use cases te bedenken zijn waar de nonpersistant variant een goede oplossing is. Al moet er dan wel een overtuigende business case aan de grondslag liggen, want waar organisaties voorheen een virtuele desktop vanuit hun datacentrum aanboden omdat dat een ‘ware pc ervaring’ zou nabootsen en bedrijfsdata/applicaties veilig aangeboden konden worden, zijn er nu tal van betere alternatieven beschikbaar.